’DRUGSPROFESSOR’ PETER COHEN OVER DE WAAN

Discussion in 'Nieuws over drugs' started by Alfa, May 5, 2005.

  1. Alfa

    Alfa Productive Insomniac Staff Member Administrator

    Reputation Points:
    14,298
    Messages:
    38,293
    Joined:
    Jan 14, 2003
    117 y/o from The Netherlands
    'DRUGSPROFESSOR' PETER COHEN OVER DE WAANZIN IN HET DENKEN OVER DRUGS


    Socioloog en onderzoeker dr. Peter Cohen (63) geldt wereldwijd als een van de meest oorspronkelijke denkers over druggebruik en -beleid. Job Joris Arnold (37) leidde van 1999 tot september vorig jaar de Belangenvereniging Druggebruikers MDHG in Amsterdam. Cohen was in die periode zijn belangrijkste adviseur en inspirator. Voor Highlife sprak Arnold met Cohen over zijn opmerkelijke visie. Waarom de drugsprofessor niet gelooft dat het gebruik van Cannabis leidt tot heiligheid, maar wel dat minister Donner het beste met ons voorheeft.


    Het is niet mijn favoriete moment van de dag voor een gesprek over roesmiddelen. Je druk maken om drugs op dit tijdstip is meer iets voor de hangouderen op de Zeedijk, die het Leger des Heils bij het krieken van de ochtend de vrieskou inwerkt.


    Maar de reporter die globetrotter Peter Cohen wil vangen moet vroeg opstaan. Zijn agenda is overvol. Cohen is voortdurend onderweg om aan universiteiten, parlementen en regeringen uit te leggen hoe het beste om te gaan met drugs.


    Aan de keukentafel in zijn karakteristieke woning op het Bikkerseiland naast het IJ in Amsterdam, vertelt hij over zijn recente bezoek aan de Verenigde Staten. De American Society for Harm Reduction organiseerde een congres over ibogaone, de hallucinogene wonderdrug die druggebruikers van hun afhankelijkheid zou genezen. In een toespraak veegde Cohen de vloer aan met de wonderdokters.


    De aanbidding van de iboga irriteert mij al veel langer. Iboga sets your brain chemistry right. Het is dezelfde kletskoek als van de DARE-programmas [Amerikaanse anti-drugspropaganda JJ], maar dan omgekeerd. t Is net of ze de Maagd Maria vereren; deoficatie (God-wording, red.) in plaats van verduiveling. Ik ben uitgescholden door die mensen! Dana Beal, de hogepriester van de iboga was er natuurlijk ook. Woedend was-ie. Omdat ik het zelf nooit had gebruikt mocht ik er niets over zeggen. Maar op de e-maildiscussielijst van dat congres zie je nu dat veel van die mensen toch gaan nadenken. Ja ja, je hebt eigenlijk wel gelijk.. Als je erin gelooft kan een placebo goed werken, misschien is het inderdaad allemaal kletskoek schrijven ze dan. Hier, ik zal je een antwoord voorlezen. Even zoeken in mijn computer..


    Iedereen vindt mij mesjogge dat ik met die gekken praat. Toch vind ik het wel leuk. t Is net een sekte, zoals je vroeger die oranje jurken had, de Bhagwan. Het zijn wel aardige mensen, alleen ze vertonen de diabolisering van drugs in omgekeerde


    richting: de heiligverklaring ervan. Die symbolisering van drugs is precies wat ik zo interessant vind. Ze zijn katholieker dan de paus, alleen wat ze ermee doen is anders.


    Die ibogamensen raken van mij in de war. Waarom kan ik dat e-mailtje nu niet vinden? Ze dachten dat ik aan hun kant sta, tegen de drugsjagers. Maar nu beginnen ze te snappen dat ik hen net zo erg vind. Twee sektes die elkaar verwijten dat ze tot een sekte behoren.


    In de cannabiswereld heb je ook van die mensen. Alles is cannabis: kleding, zaadjes, voedsel. Alsof je half heilig wordt van cannabis! Het is een uitvloeisel van de magische krachten die in onze cultuur aan drugs worden toegeschreven. Alles is wiet, weetjewel.. Cohen lacht fijntjes en proeft met toegeknepen ogen de hippe-vogeluitdrukking van weleer.


    Dat past ook goed in het medisch model. Medici zien ons lichaam als een fabriek. Als je de juiste brandstof erin gooit krijg je de juiste gedachten, de juiste genezingen, de juiste gedragingen. Ook die visie kan uitdraaien op een soort magisch denken. Wanneer je aan drugs een complex van krachten toeschrijft die er niet in zitten, ben je bezig met magie. Als wetenschapper kan ik daar niks mee.


    Medici hebben het roken onderzocht en besloten dat mensen dat doen omdat er nicotine in tabak zit. Dus komen ze met een nicotineonderhoudsbehandeling, net zoals ze een methadononderhoudsbehandeling voorschrijven aan heroonejunkies. Maar Nicorette [nicotinekauwgum JJ] is kletskoek. Bijna negentig procent van de mensen rookt na drie maanden weer. Toen hebben ze bedacht, stoppen met roken is net als rouwen, het heeft te maken met depressiviteit. Dus gingen ze er antidepressiva tegen voorschrijven. Hielp ook nauwelijks.


    Tegenwoordig combineren ze antidepressiva met nicotine en een kalmeringsmiddel. Drie soorten drugs om te stoppen met roken!


    Succesratio: zon vijftien ` twintig procent. Wel een iets beter resultaat, ja. Dat is ook logisch. Kijk, de patiknten leren naar zichzelf te kijken op dezelfde manier waarop medici hen zien. Dus hoe ingewikkelder de medicatie, hoe groter de kans op succes van het placebo.


    In zijn onvermoeibare speurtocht naar de waanzin in het denken over drugs, grossiert Cohen in fraaie metaforen: Ik maak vaak de vergelijking met oversteken in Londen. Het verkeer rijdt er niet rechts zoals hier, dus als je oversteekt moet je de andere kant opkijken dan je gewend bent. Bij elke oversteekplaats staat op de weg met koeienletters: LOOK RIGHT! Toch wordt er elk jaar weer een zooitje buitenlanders overhoop gereden omdat ze de verkeerde kant op kijken. Kortom, de kracht van de gewoonte is sterker dan de levensdreiging.


    Maar nu een gedachte-experiment: stel dat in Londen de naar links kijkende overstekers als parias worden beschouwd. Gaan we ze dan een combinatie van kalmeringsmiddelen met een antidepressivum geven om beter over te kunnen steken? Onzin natuurlijk, want het is aangeleerd gedrag. Er als een heipaal ingeramd door je moeder die altijd zei: links kijken!


    Het is geconditioneerde ritualisering, een onderdeel van je zelfgevoel, je identiteitsbesef. Je hebt geleerd om je lekker te voelen als je een sigaret opsteekt. Veel rokers steken een sigaret op uit verveling, om zich een houding te geven op momenten dat ze zich ongemakkelijk voelen, of om stoom af te blazen na een inspanning. Allerlei stimuli die leiden tot het rookritueel. Net zoals oversteken leidt tot het naar links-kijken-ritueel. Van de nicotine voel je vrijwel niets, zeker niet van de geringe dosering die je in een sigaretje binnenkrijgt. Daarom noem ik tabak geen drug. Heroone en cocaone is dat voor veel mensen trouwens ook niet. Je zet je handen en je mond aan het werk. Het psychotrope effect speelt wel een rol, maar niet de hoofdrol.


    De zware alcoholdrinker hoeft alleen maar aan de tafel te zitten met zijn fles om zich prettig te voelen. Een echte junk voelt van heroone wel wat, maar niet echt veel. En dat wat hij voelt is conditionering, aangeleerd gedrag. Junkiegedrag bestaat uit rituelen. Die geven hem het gevoel dat hij overleeft. Het is niet chemisch, maar sociaal-ecologisch. Als het hem lukt om voldoende dope te scoren en in te nemen, dan is dat zijn versie van het gemaakt hebben die dag. Net als een handelsreiziger die een kick krijgt wanneer hij in plaats van 500 euro op een dag wel 700 heeft omgezet. Als hij niks verkoopt voelt hij zich waardeloos. Allemaal hetzelfde.


    Het belang van de roes varieert van gebruiker tot gebruiker en van situatie tot situatie. Alcohol heeft een andere functie voor mensen die aan een glaasje nippen op een receptie, dan voor iemand die zich klem zuipt om het behalen van zijn diploma te vieren. Een marihuanasigaretje dat van hand tot hand gaat op een feestje, verschilt qua functie van datzelfde jointje bij de eerste kop koffie na het ontwaken.


    Ken jij dat onderzoek waarbij op een feestelijke gelegenheid aan de ene helft van een groep studenten gewoon bier werd geschonken, terwijl de andere helft -zonder dat het te weten- alcoholvrij bier kreeg? De twee groepen bleken zich op vergelijkbare wijze te gedragen. Vorig jaar deed ik met Justus Uitermark onderzoek naar het gedrag van amfetaminegebruikers in het Amsterdamse uitgaansleven. Daar zagen wij dat verschijnsel ook. Het was een tijd van schaarste op de markt voor amfetamine. Mensen slikten maar wat. Er zat nauwelijks amf in, maar ze waren er razend enthousiast over. Uit hun dak in de disco! Koffie?


    Er is een nieuwe bakker komen werken bij Miditerranie op de Haarlemmerdijk, Mustafa. Onze Amsterdams-Marokkaanse croissants zijn beter dan de Franse. Wil jij er een?. De aardbeienjam (best before 11/99) wijzen we beleefd af. Gastvrij als altijd heeft hij een exclusief alternatief in huis. Toen hij eerder deze week in Italik was, heeft bij zijn favoriete kaasboertje een mooie gorgonzola gescoord.


    Ik ben een ketter omdat ik stel dat de psychoactieve werking van een middel weinig te maken heeft met het gedrag dat de gebruikers vertonen. Alle deskundigen zijn bereid om toe te geven dat ritualisering een rol speelt bij middelengebruik. Maar ik zeg, het is de hoofdrol. Na de oorlog was er in Duitsland een jaar lang geen sigarettenproductie. Mensen begonnen allerlei plantjes, kruiden en bloemetjes in stukjes papier te stoppen en dat op te roken. De stressmanagementfuncties bleken helemaal niet afhankelijk van de stof die verbrand wordt. Henner Hess heeft dat midden jaren zeventig prachtig beschreven in een van de allerbelangrijkste boeken over druggebruik ooit, Rauchen. Hij kon dat boek schrijven omdat hij als criminoloog niks te maken had met de dominantie van de chemie in het denken over drugs.


    We praten over de receptie daags tevoren in galerie Witlov op de Looiersgracht. Psychonauten van het eerste uur Gerben Hellinga en Hans Plomp presenteerden er de heruitgave van hun succesvolle drugsboek Uit je bol.


    Best gezellig die bijeenkomst. Een beetje OSM heette dat vroeger, Ons Soort Mensen. Ook Gerben Hellinga en Hans Plomp, die ik al honderd jaar ken, gaan in de richting van juist die aanbidding van drugs. Net als bergbeklimmers die helemaal lyrisch kunnen zijn over een of andere klimtocht: als je dat doet, als je daar staat.. Wat je dan meemaakt.. Nou! Cohen glundert van oor tot oor met een gezicht waarvan afstraalt dat hij het allemaal flauwekul vindt. Denk niet dat hij er echt vrolijk van wordt. De keerzijde van de verheerlijking van drugs door de psychonauten ziet hij terug in een passage over cocaone in hun boek. De auteurs beschrijven het genot van de flash die de gebruiker ervaart bij het roken van cocaone-base. Ze stellen dat direct daarna een diepe put van wanhoop, geestelijke pijn, angst en eenzaamheid wacht. Het gebruik leidt onherroepelijk tot psychische aftakeling en een crimineel bestaan.


    Wat een verschrikkelijke onzin. Bij de leefstijl van gemarginaliseerde drugsclochards spelen allerlei factoren een rol. Om daar alleen het basen van coke uit te halen als oorzaak is een simplificatie. Ook de functie van het cokeroken verschilt naar gelang de situatie en het gebruikspatroon. Het kan plaatsvinden in binges waarbij in een avond of een paar dagen flink wordt ingenomen, maar ook als tussendoortje tijdens de werkpauze. Het snelle effect wordt overigens maar door weinigen geapprecieerd.


    Het is natuurlijk wel zo dat je onder invloed van drugs in een specifieke leersituatie dingen kunt leren die je zonder drugs niet kunt leren. Maar dat geldt niet voor iedereen. De algemene toepasbaarheid van dat soort ervaringen is een groot misverstand. Professor Bastiaans maakte dezelfde fout. Hij behandelde mensen met een kampsyndroom met lsd en is later trouwens ook tot de iboga-clan toegetreden. Sommige mensen hadden baat bij lsd-therapie, anderen niet. Waarom is onbekend.


    Over twee jaar wordt Cohen vijfenzestig en loopt zijn aanstelling bij de Universiteit van Amsterdam ten einde. Hij heeft zich vierentwintig jaar met het onderwerp drugs beziggehouden en overweegt om het wat rustiger aan te doen. Het heilig vuur is er niet minder om.


    Voor mij als socioloog is het een interessant gebied om mijn geld in te verdienen. Prohibitionistisch drugsbeleid is heksenjacht, een ernstige vorm van discriminatie. Fatsoenlijke mensen moeten zich ertegen verzetten. Gedurende de gehele periode van heksenvervolging, van de twaalfde tot de achttiende eeuw, zijn er mensen geweest die zich hebben verzet.


    De activist Cohen spreekt tot de verbeelding. De vraag is of zijn objectiviteit als wetenschapper daar niet onder lijdt.


    Vroeger verbrandden we mensen die de gezondheid van hun ziel in gevaar brachten. Die ziel interesseert ons tegenwoordig niet meer, hoor jij er nog wel es wat over? Nu vervolgen we mensen omdat ze de gezondheid van hun lichaam verpatsen. Of vanwege het feit dat we vinden dat ze geen vrije wil hebben, dat kan ik ook. Vrije wil heeft het begrip ziel vervangen als identiteit, als zelf. In zon omvangrijk systeem als de drugsoorlog kun je niet neutraal blijven. Mijn stellingname zie je terug in de vragen die ik stel en de theorie die ik uitdraag. Dat ik objectieve wetenschap bedrijf blijkt uit de methodieken die ik hanteer, de manier waarop ik mijn onderzoek uitvoer en data verzamel.


    Zeker in het huidige klimaat is drugs een non-issue. Sla de krant maar open: moslims, imams, verder gaat onze horizon niet.


    Met advocaat Mark Teurlings heb ik een artikel geschreven over de vraag: wat zijn de wettelijke mogelijkheden voor de achterdeur van de coffeeshops gelet op de internationale verdragen die allerlei beperkingen opleggen? Wij stellen dat er veel meer mogelijk is dan men doorgaans denkt. Dat bovendien Nederland moet aandringen op een andere classificatie van Cannabis in de VN-verdragen. Er kwam geen enkele reactie op dat stuk, nota bene gepubliceerd in het Nederlands Juristenblad.


    VWS en Justitie reageerden ook niet. Wellicht zijn ze het met ons eens. Volgens mij is Donner een schaap in wolfskleren, net als Van Agt. Hoewel hij de waarborgen van het ons rechtssysteem onderuithaalt om de Amerikaanse DEA-agenten in Nederland van dienst te zijn, verdedigt hij onze coffeeshops in het buitenland. In eigen land doet hij onmogelijke voorstellen om de hardliners in de EU van zijn goede bedoelingen te overtuigen. Growshops aanpakken, buitenlanders weren uit de coffeeshop.


    Stuk voor stuk kansloze proefballonnen waarmee hij erin slaagt het gordijn van het cannabistheater open te houden. Dankzij Donner is het doek nog niet gevallen. We hebben veel meer schapen in wolfskleren nodig.