MARECHAUSSEE GEBRUIKT VERDENKINGSKRITERIA

Discussion in 'Nieuws over drugs' started by Alfa, Jul 5, 2004.

  1. Alfa

    Alfa Productive Insomniac Staff Member Administrator

    Reputation Points:
    14,178
    Messages:
    38,479
    Joined:
    Jan 14, 2003
    117 y/o from The Netherlands
    MARECHAUSSEE GEBRUIKT LIJSTJES MET VERDENKINGSKRITERIA

    Drie keer 'schoon produceren' en dan naar huis

    Bij vluchten uit bepaalde bestemmingen worden alle passagiers gecontroleerd
    op drugs. Bij een op de vijf aanhoudingen gaat het fout. Zoals bij Ana
    Torres die een 'risicovlucht' nam naar Schiphol. ,,We houden je zes dagen
    vast.''

    AMSTERDAM, 18 JUNI. Martinairvlucht MP 60 uit Punta Cana in de Dominicaanse
    Republiek landt dinsdagmiddag 1 juni om een uur op Schiphol. Aan boord zit
    Ana Yris Torres, Dominicaanse, 39 jaar. Ze is kapster, woont sinds 1996 in
    Houten en werkt in een Utrechtse kapsalon. Ze komt terug van een bezoek aan
    haar moeder. Ana Torres' Nederlandse man wacht in de aankomsthal. Ze zullen
    elkaar pas drieenhalve dag later zien.

    In het vliegtuig was omgeroepen dat alle passagiers en hun spullen
    gecontroleerd zouden worden op drugs. Vluchten uit de Dominicaanse
    Republiek, zijn 'risicovluchten', net als die uit Suriname of de Nederlandse
    Antillen. Om te voorkomen dat bolletjesslikkers het land in komen, worden er
    'honderd procentscontroles' gedaan.

    En dat gaat zo. Direct bij de uitgang van het vliegtuig, zegt Ana Torres,
    stond een rij marechaussees en douaniers. Ze laat haar ticket en paspoort
    zien. Waarom, vraagt een van de vijf marechaussees, boekte ze een reis van
    drie weken en bleef ze er zes? Waarom betaalde ze haar ticket cash? Waarom
    reisde ze vanaf een andere luchthaven dan ze was aangekomen? Ana Torres
    geeft antwoord. Ze is ziek geworden, daarom bleef ze langer. Haar medisch
    dossier zit in haar tas. Vliegen van de andere luchthaven was goedkoper. En
    waarom ze cash vierhonderd euro betaalde? Ze betaalt altijd cash. Dan moet
    ze haar mond open doen en haar tong uitsteken. ,,En toen zeiden ze: loop
    maar mee naar beneden.''

    Ze had een beautycase bij zich, een rugzakje met een cadeautje voor haar
    zoon van zeven en nog een los tasje. Alles wordt op een grote tafel gelegd
    en doorzocht. Zij moet mee naar een speciaal kamertje. ,,Die meisjes zeiden:
    kleed je maar uit. Ik zeg: ik ben ongesteld, mag ik eerst naar de wc.'' Dat
    mag niet. Alles moet uit, ze moet hurken, voorover bukken en haar billen uit
    elkaar trekken.

    De marechaussee en de douane mogen geen 'onderzoek op of aan het lichaam'
    doen, zegt persofficier Hartjes. Dat staat namelijk in de wet. Hij mag geen
    uitspraken doen over de strafzaak van Ana Torres, hij spreekt 'in algemene
    zin'. Zeer recent heeft het OM bij de marechaussee onder de aandacht
    gebracht dat lichamelijk onderzoek alleen mag op last van het OM en dat een
    arts het moet doen. Het openbaar ministerie ontving steeds vaker 'signalen'
    dat het wel gebeurde. Gemiddeld worden bij 'honderprocentscontroles' 10
    mogelijke verdachten uit een vliegtuig gepikt en uitgebreid gecontroleerd.
    Opsporingsambtenaren moeten schriftelijk vastleggen welke opsporingsmethodes
    ze gebruiken. Maar het openbaar ministerie vond in de processen-verbaal
    daarvan niks terug. Ook in het dossier van Ana Torres staat niets over het
    lichamelijk onderzoek.

    Ana Torres wordt teruggebracht naar de 'tassencontroleurs'. ,,Ze vragen:
    waar woon je?'' En toen werd ze kwaad. Jullie hebben al mijn spullen, zegt
    ze. ,,Zoek het zelf op.'' Nu is haar 'reisdoel' onduidelijk volgens de
    opsporingsambtenaar.

    's Middags om een uur of vier stapt Ana Torres in een 'autobus met donkere
    ramen'. Ana Torres weet niet waar ze heen gaat. Ze gaat naar het
    cellencomplex op Schiphol-Oost. Ze weet ook niet waarom ze in de
    geblindeerde bus zit. Ana Torres is niet gek. Ze weet heus wel dat er
    gezocht is naar drugs. Alleen, niemand heeft haar officieel verteld waarvan
    ze wordt verdacht.

    Pas in het cellencomplex zegt een dokter haar dat ze wordt verdacht van
    drugs slikken. Ze ontkent. Ze vraagt om een bodyscan, een soort rontgenfoto
    van de buikholte waarop te zien is of er bolletjes zitten. Dat kan niet,
    zegt hij. Hij zegt haar dat ze drie keer 'schoon moet produceren' -
    bolletjesvrij poepen - en dan mag ze weer naar huis. Naar huis betekent: een
    ticket terug naar de Dominicaanse Republiek. Ze moet zich weer uitkleden.
    Haar kleren worden tot op de draad onderzocht. Ze krijgt andere kleren, twee
    linkerschoenen en 1 maandverband. Ze wordt voorgeleid bij de hulpofficier
    van justitie. ,,Ze zeiden: we gaan je zes dagen vasthouden.'' Ze vraagt of
    ze haar man mag bellen. Dat mag niet. Ze vraagt of ze naar de wc mag. In het
    cellencomplex zijn speciale wc's, dat heeft ze op televisie gezien. Alle
    uitwerpselen worden door een machine gecontroleerd. Maar het mag niet.

    Er is wel een bodyscanner op Schiphol, zegt een woordvoerder van het
    ministerie van justitie. Alleen, hij kan nog niet worden gebruikt. Een
    radioloog moet de foto's bekijken. ,,En je kunt niet de hele dag een dokter
    op Schiphol hebben staan.'' Het ministerie onderhandelt met een ziekenhuis,
    waar radiologen de digitaal verstuurde foto's beoordelen.

    Pas de volgende ochtend om tien uur, mag Ana Torres naar de wc, zegt ze. Dat
    lijkt officier van justitie Hartjes onaannemelijk. ,,Het is in ieders belang
    dat een verdachte zo snel mogelijk de spullen eruit produceert.'' Ze had 'in
    beginsel' contact op mogen nemen met haar familie. Maar, zegt Hartjes, het
    is niet raar dat het ,,in de hectiek'' niet onmiddellijk gebeurde. De
    honderprocentscontroles, zegt hij, zijn massawerk. Vergelijk het, zegt hij,
    met een vechtpartij en een voetbalrel. In het eerste geval wordt prudent
    opgetreden, in het laatste wordt er links en rechts gearresteerd en vindt
    het grondig onderzoek pas later plaats.

    Ana Torres deelt de cel met een andere vrouw. Ze weigert te eten en te
    drinken. Haar celgenoot krijgt laxeermiddelen. Zij vraagt erom maar krijgt
    ze niet. Ze plast twee keer, maar poepen doet ze niet. Het record, zegt
    persofficier Hartjes, is een verdachte die drie maanden niet naar de wc is
    gegaan. ,,Dat is je eigen keuze.''

    Ondertussen is Ana Torres' partner, Menno Schermer, weer naar huis gegaan.
    Hij belt Martinair, de politie, de Eerste Hulp. 's Avonds hoort hij bij de
    balie van de marechaussee dat Ana Torres wordt vastgehouden. Als hij wil
    weten waarom, moet hij een advocaat nemen.

    Ruud Verbunt, advocaat in Utrecht, treft Ana Torres een dag na haar
    aanhouding in verwarring aan in het cellencomplex. Ze zal een paar dagen
    later moeten verschijnen voor de rechter-commissaris, die zal beslissen of
    haar hechtenis verlengd mag worden. Verbunt zorgt ervoor dat Ana Torres zaak
    als eerste wordt behandeld, zodat ze niet ondersneeuwt in de stapel
    bolletjes-dossiers die op de 'bulkzitting' worden behandeld.

    Rechter-commissaris H. de Graaff verklaart op vrijdagochtend Ana Torres'
    aanhouding en inverzekeringstelling onrechtmatig. Zijn besluit is niet
    schriftelijk gemotiveerd. Maar hij kan zich de zaak herinneren. Via
    persrechter W. Robert van de Haarlemse rechtbank laat hij weten dat er geen
    of onvoldoende lichamelijke aanwijzingen waren om Ana Torres aan te houden.
    En dat de criteria die de opsporingsambtenaren op een lijstje hebben
    aangekruist, niet kloppen of, met geringe moeite hadden kunnen worden
    weerlegd. En er is geen acht geslagen op haar medisch dossier.

    Het lijstje waar de rechter-commissaris het over heeft, is een gekopieerd
    papier waarop 21 criteria kunnen worden aangekruist. Op de lijst van Ana
    Torres zijn negen vakjes zwart: onduidelijk reisdoel, vliegticket cash
    betaald, adem riekt naar ontlasting.

    Hartjes van het openbaar ministerie heeft gehoord van dat soort lijstjes.
    Hij zegt dat die lijst geen enkele officiele status heeft. ,,De marechaussee
    maakt op basis van waarneming en ervaring een inschatting of er voldoende
    verdenking is van drugssmokkel. Zo'n lijstje gebruiken ze hooguit als
    geheugensteun, maar het is niet zo dat er iemand bij de gate de criteria
    staat af te vinken en verder niet nadenkt.''

    Die indruk heeft advocaat Verbunt wel. Vooral omdat er niet is doorgevraagd
    op de aangekruiste criteria. Hartjes: ,,Voor recherchewerk is weinig tijd.
    Het is weinig zinvol om alle beweringen van verdachten na te trekken.''
    Onder bolletjesslikkers circuleren zoveel verhalen, je komt er toch niet
    achter wat ervan klopt. Het ultieme bewijs of iemand verdovende middelen
    heeft geslikt, zegt hij, gaat langs de natuurlijke weg.

    De rechter-commissarissen op Schiphol, zegt persrechter Robert, krijgen elke
    week wel een paar gevallen zoals die van Ana Torres. Dat noemen ze de
    missits. Maar wat de rechter-commissarissen nog veel meer zorgen baart, is
    het groeiend aantal mensen dat 'schoon wordt weggestuurd' nog voor ze bij de
    rechter-commissaris zijn geweest. Robert: ,,De rechter-commissaris krijgt
    een lijst met bolletjesslikkers die zijn aangehouden en waarvan hij moet
    beslissen of ze vast blijven zitten of niet.'' Het valt hen op dat er bij
    elke zitting een paar verdachten ontbreken. ,,Voor ons zijn dat de no-shows.
    Verdachten die drie keer 'schoon hebben geproduceerd' en door de
    marechaussee naar huis zijn gestuurd.'' Mensen dus, die zijn opgepakt en
    vastgehouden, maar die geen bolletjes hebben geslikt.

    Dat er onschuldigen worden opgepakt, zegt het openbaar ministerie is de
    consequentie van controles op deze schaal. Hartjes: ,,Als je kiest voor
    selectieve controle, is er een kans dat er een smokkelaar doorloopt. Wil je
    ze allemaal pakken, dan is de kans groter dat er een onschuldige tussen
    zit.'' Dat is een politieke keuze en daar hebben we het mee te doen.

    Op vrijdagavond, drieeneenhalve dag na aankomst, begroet Ana Torres Menno
    Schermer. Pas echt kwaad wordt hij als hij in het plastic zakje met Ana
    Torres' sieraden en telefoon een briefje vindt: ,,Bij u zijn verdovende
    middelen aangetroffen. Met het oog op recidive worden uw persoonlijke
    gegevens verstrekt aan de volgende luchtvaartmaatschappijen.''